Çin’in Tayvan’ı alacak gücü var mı? ‘Sonuç hayli kanlı olabilir’

celikci

New member
ABD Lideri Joe Biden’ın Tayvan’a verdiği açık güvenlik garantisi, ve kendi ziyaretinin çabucak peşinden Tayvan’a sürpriz bir heyet göndermesi iki harika güç ABD ve Çin içindeki ipleri gerdi.

Çin’in Tayvan’a düzenleyeceği mümkün bir taarruzun Rusya’nın işgalinden farklı olmayacağını belirten ve ‘askeri’ olarak Tayvan’ı savunacağını söyleyen Biden’ın kelamları, Washington’un yıllardır süren ‘stratejik belirsizlik’ siyasetinden bir sapma olarak yorumlandı ve ABD ile Çin güçleri içinde askeri bir çatışma mümkünlüğünü artırdı.


ABD Çin ve Tayvan içinde bugüne kadar dikkatlice kurgulanmış bir “belirsizlik” siyaseti yürütüü. Washington bölgede hem Batılı kıymetleri temsil eden Tayvan ile münasebetlerini yürüttü, birebir vakitte Çin’in yansısından kaçınmak ismine Ada’nın bağımsızlığını tanımadı.


ABD VE MÜTTEFİKLERİ ÇİN’İ DURDURABİLİR Mİ?

Biden Tayvan’ı savunma konusunda daha evvel de misal açıklamalar yapmış lakin kelam konusu çıkışlar siyasetinin değişmediği konusunda ısrar eden Beyaz Saray tarafınca süratle geri çekilmişti.

Biden’ın Asya topraklarında yaptığı açıklama şimdiye kadar Tayvan’a verilen en kuvvetli takviye olarak kayıtlara geçti ve ister istemez akıllara tıpkı soru geldi: “Çin Tayvan’ı almaya çalışırsa, Amerika Birleşik Devletleri ve müttefikleri onu durdurabilir mi?”

CNN bahse ait yazdığı tahlilde bu sorunun karşılığının telaş verici bir biçimde ‘hayır’ olduğunu belirtti.

SONUÇLAR HER İKİ TARAF İÇİN DE KANLI OLUR

Askeri analistler Çin’in Tayvan’dan yahut ABD ve Japonya üzere mümkün destekçilerinden daha fazla adama ve askeri teçhizata sahip olduğunun altını çiziyor. Yani Çin adayı katiyen almaya kararlıysa, muhtemelen alabilir.

Ancak uzmanlar bu zaferin hem Pekin tıpkı vakitte rakipleri için son derece kanlı neticeleri olacağı konusunda ikazda bulunuyor.

Uzmanlar Tayvan’ın işgal edilmesinin II. Dünya Savaşı’nda Fransa’daki ‘D -Day’ çıkarmalarından daha tehlikeli ve karmaşık olacağını söylüyor. Nazi güçlerine karşı yapılan ve ‘D-Day’ olarak bilinen Normandiya çıkarmasında her iki taraftan da ölen, yaralanan ve kaybolan askerlerin sayısı yarım milyonu bulmuştu.


SİVİL KATLİAM UKRAYNA’DAKİNDEN BÜYÜK OLABİLİR


Yaklaşık 24 milyon nüfuslu Tayvan’ın kendi anayasası ve demokratik olarak seçilmiş önderleri var. Ülkean idari olarak 4 bölge, 5 özel yönetim ve 17 vilayetten oluşuyor.


Uzmanlar askeri kayıpların yanı sıra sivil katliamın da fazlaca büyük olacağını belirtiyor. Tayvan’ın 24 milyonluk nüfusu, kilometrekareye ortalama 9,575 kişi düşen başşehir Taipei üzere ağır kentsel alanlarda toplanmıştır. Bunu, Rusya ile savaşta harap olan ve kilometrekareye ortalama 2.690 kişinin düştüğü Ukrayna’nın Mariupol kenti ile karşılaştırdığımızda acı tablo aşağı üst ortaya çıkıyor.

İşte Çin işgalinin nasıl sonuçlanabileceğine dair dikkat çeken senaryolar:

DENİZ SAVAŞI


Çin, yaklaşık 360 savaş gemisiyle dünyanın en büyük donanmasına sahip. ABD’nin filosunda ise 300’den az gemi var. Pekin son olarak 2018 yılında Halk Kurtuluş Ordusu Donanması’na 120’den çok savaş gemisi ekledi. Analistler bu biçimde bir güce karşılık ABD’nin en az 355 gemiye sahip olması gerektiğini vurguluyor.

Project 2049 Enstitüsü’nün kıdemli yöneticisi Ian Easton, Pekin’in makul bir zafer için, Halk Kurtuluş Ordusu Donanması ile bir arada binlerce tank, topçu silahı, zırhlı işçi aracını da hareket ettirmesi gerektiğini belirtiyor.


Çin Donanması’ndan bir kare

177 km boyunca uzanan Tayvan Boğazına askeri birlikleri ve teçhizatları taşımak gemiler için uzun ve tehlikeli bir bakılırsav.

Stratejik çalışmalar profesörü olan Phillips O’Brien, Çin’in Tayvan’ı işgal etmesi ‘Çin donanması için bir katliam olur’ ihtarında bulunuyor. Bunun sebebi Tayvan’ın Ukrayna’nın Nisan ayında Rusya’nın amiral gemisini batırmak için kullandığı ‘Neptüne’ füzelerine misal, ucuz ve tesirli gemisavar füzelerini stoklaması.

Çin bir daha de sayısal avantajına güvenip kayıpların buna değeceğine karar verebilir.

HAVA SAVAŞI

Analistler, Çin’in rastgele bir çatışmanın başlarında hava üstünlüğünü arama mümkünlüğünün yüksek olduğunu belirtiyor.

Flight Global’den edinilen bilgiler Tayvan’ın elindeki 300’den az savaş uçağına karşılık Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun 1.600 savaş uçağı olduğunu gösteriyor. ABD’nin dünya genelinde 2 bin 700 savaş uçağı olsa da Çin’in savaş uçaklarının tamamı bu bölgede.


Rusya’nın Ukrayna’da gökyüzünün denetimini ele geçirememesi savaşın adeta gidişatını değiştirirken Çin’in Ukrayna savaşından gereken dersi çıkardığı düşünülüyor.

Öte yandan Çin, ABD’ye nazaran Tayvan’a yakınlığı niçiniyle havada büyük avantaja daha sahip. ABD Hava Kuvvetleri’nden General Clinton Hinote ülkesinin gökyüzüne hükmetmeye alışkın bulunmasına karşın birtakım faktörlerin kelam konusu savaşta tesirli olabileceğini düşünüyor:

“Çin bizimle savaşmak için çağdaş uçaklara ve silahlara yatırım yapıyor. ABD kuvvetleri kelam konusu bir çatışmada ‘mesafe zulmüyle’ karşı karşıya kalabilir”

ABD hava gücünün birçok bölgeye yaklaşık 800 kilometre uzaklıkta. Buna rağmen Çin uzak maksatlara ulaşabilen kısa ve orta menzilli balistik füze cephaneliğine sahip.

ABD tarafınca yapılan son değerlendirmeler iki ülke içindeki bir hava çatışmasının büyük olasılıkla ‘çıkmazla’ sonuçlanacağını gösteriyor.


Çin Tayvan’a ABD’den çok daha yakın

KARA SAVAŞI

Tayvan’ın yaklaşık 150 bin askeri ve 2 buçuk milyon yedeği var. Ülke tüm ulusal savunma stratejisini mümkün bir Çin işgaline karşı pozisyonlandırmış durumda.

Tıpkı Ukrayna halkı üzere Tayvanlılar da kendi ülkelerinde saha avantajına sahipler, tabanı biliyorlar ve ülkelerini korumak için yüksek bir motivasyona sahipler.

Olası bir kara savaşında Çin Ordusunun birinci vakit içinderda uygun bir iniş noktası bulması gerekiyor. Bu noktanın hem anakaraya hem limanlara birebir vakitte havaalanına yakın olması gerekiyor. Tayvanlı yetkililer Çin’in çıkarma yapma ihtimal olan 14 nokta belirlediler yıllardır bu alanları korumak için hazırlıklar yapılıyor.

Çin ordusu askerlerini bölgeye havadan indirebilir fakat ordudaki paraşütçü eksiği göze alındığında bu pek mümkün görünmüyor.


Çin birlikleri için bir öteki sorun da savaş alanı tecrübesinin olmaması. Çin Ordusu en son 1979’da Çin- Vietnam içindeki hudut savaşı sırasında faaldi.

Askeri analistler Çin ordusunun uzun müddettir gerçek bir savaş tecrübesi vermediğini ve Tayvan’a saldırırsa ağır sonuçlarla karşılaşabileceğini belirtiyor.

Ancak birebir gerçeklik Tayvan için de geçerli. İki ülkede gerçek bir savaş ortamında nasıl bir imtihan vereceklerini bilmiyor.

İSTİLA DIŞINDA 2 SEÇENEK

Çin’in Tayvan konusunda tam gelişmiş bir istila haricinde öteki seçenekleri de var. Robert Blackwill ve Philip Zelikow tarafınca Dış Bağlantılar Kurulu için yazılan bir raporda bunlar ‘Tayvan adalarını almak’ ve ‘ana adada karantina uygulamak’ olarak değerlendirildi.

Çin deniz, hava ya da kara savaşlarından birinde garanti zafer elde edeceğini düşünse de dünyanın Rusya’ya verdiği birleşik reaksiyon gibisi bir görünüm ile karşı karşıya kalabilir. Dünyanın geri kalanında Tayvan’a verilen dayanağın artması Çin’in en son isteyeceği şeylerden birisi.

ÇİN TAYVAN ANLAŞMAZLIĞI

Çin’de İkinci Dünya Savaşı’nın akabinde çıkan iç savaşta Mao Zedong liderliğindeki Çin Komünist Partisinin (ÇKP) 1949’da iktidarı ele geçirmesi ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ilan etmesi üzerine Çan Kayşek liderliğindeki Çin Milliyetçi Partisi (Kuomintag) üyeleri, Tayvan’a yerleşip 1912’de kurulan “Çin Cumhuriyeti” iktidarının Ada’da devam ettiğini ileri sürerek bağımsızlık ilan etmişti.

Bu teşebbüsün tarafınca kabul edilmese de Tayvan temsilcileri, 1971’e kadar Birleşmiş Milletler (BM) Genel Heyetinde Çin’i temsil etmişti. 1950’ler ve 1960’larda epeyce sayıda ülkenin diplomatik ilgi tercihini Çin Cumhuriyeti’nden Çin Halk Cumhuriyeti’ne çevirmesinin akabinde, 1971’de BM Genel Şurasında yapılan oylamada Pekin hükümetinin Çin’in tek yasal temsilcisi kabul edilmesiyle Tayvan’ın memleketler arası pozisyonu bilinmeyen hale gelmişti.

Tayvan’ın Çin’in toprağı olduğunu savunan Pekin, Tayvan Boğazı’nı da kendi karasuları ortasında kabul ediyor.